pertouli DIOTI

        Πριν φτάσεις στο Περτούλι ανηφορίζοντας την κατάφυτη από έλατα κι οξιές πλαγιά του Κόζιακα αντικρύζεις στο δεξί χέρι ένα Μνημείο. Με μια πρώτη ματιά δεν ξεχωρίζεις αυτός ο στέρεος όγκος πέτρας τί παριστάνει. Πλησιάζοντας διακρίνεις τη φιγούρα ενός αντάρτη που κρατάει στο υψωμένο του χέρι το ντουφέκι του. Χέρι και ντουφέκι ένα. Ρωτώντας μαθαίνεις ότι εκεί που είναι στημένο το μνημείο στις 2 του Μάη του 43 συγκροτήθηκε το Γενικό Στρατηγείο του Εθνικού Απελευθερωτικού Στρατού -ΕΛΑΣ. Με την ίδρυσή του ο λαϊκός στρατός αποκτάει για πρώτη φορά την κεντρική εκείνη διοίκηση που θα του εξασφαλίσει ενιαία και συντονισμένη καθοδήγηση. Τη Διοίκηση του Συντονιστικού αυτού Στρατιωτικού Οργάνου αποτελούσαν οι: Στέφανος Σαράφης, Συνταγματάρχης, Άρης Βελουχιώτης Καπετάνιος και Ανδρέας Τζήμας (Σαμαρινιώτης), αντιπρόσωπος του ΕΑΜ.
       Στις 18 Ιούλη, εγκαταστάθηκε στο Περτούλι το κοινό Γενικό Στρατηγείο ΕΛΑΣ - ΕΔΕΣ - ΕΚΚΑ και η αγγλική αποστολή, όπου έμειναν έως τις 24 Οκτώβρη 1943. Οι δυνάμεις των ανταρτικών ομάδων εκείνη την εποχή ήταν: ΕΛΑΣ: 12.000 περίπου μαχητές, ΕΔΕΣ: 500 και της ΕΚΚΑ: 200.
Το ΓΣ καθοδήγησε επάξια τον λαϊκό στρατό και πρωτοστάτησε στην οργάνωση και διεξαγωγή του ένοπλου αγώνα καθώς και στο συντονισμό των ΕΛΑΣιτών στις μεγάλες επιχειρήσεις κατά των Ιταλο - γερμανο - βουλγάρων κατακτητών σ' ολόκληρη τη χώρα πετυχαίνοντας να γίνει καταρθωτό το ακατόρθωτο. Δίδαγμα για σήμερα και για πάντα. Όταν ο λαός θελήσει, όταν αποφασίσει να γίνει όπως τότε υπερασπιστής της ζωής και της τύχης του τίποτα δεν μπορεί να σταματήσει την ορμή του.

capitalism DIOTI

mprosta DIOTI

           Στην προσπάθεια να λύσουμε ένα πρόβλημα ποιο σημαντικό ακόμα από το να δίνουμε τη σωστή απάντηση είναι να βάζουμε τη σωστή ερώτηση. Αυτή που δεν παραπλανά αλλά κατευθύνει στην καρδιά του θέματος, που φωτίζει τον ίδιον τον πυρήνα του. Αυτό κάνει κι ο Μπέρτολ Μπρεχτ θέτοντας το καίριο ερώτημα σε ποιον ανήκει ο κόσμος. Αν απαντηθεί αυτό σωστά , εύκολα προχωράμε και στο επόμενο ερώτημα, στο πώς δηλαδή και με ποιο τρόπο αυτός ο κόσμος θα αποδοθεί σ αυτούς που τους ανήκει.

Μας συμβουλεύει να τραβάμε πάντα μπροστά ακολουθώντας το δικό μας δρόμο, το δρόμο του αγώνα. Για να το καταφέρουμε όμως αυτό πρέπει να έχουμε καθαρό μυαλό, να γνωρίζουμε πριν και πάνω απ' όλα σε ποιον ανήκει αυτός ο κόσμος. Οι άνθρωποι του μόχθου, που παράγουν όλα τα υλικά και πνευματικά αγαθά στη γη θα πρέπει να καταλαβαίνουν ότι μια χούφτα εκμεταλλευτές ιδιοποιούνται το μόχθο τους. Αντί να αποδέχονται μοιρολατρικά τα βάσανα, σαν αυτά να πέφτουν από το ουρανό, να καταλαβαίνουν ότι η φτώχεια, η ανεργία, η φοροληστεία, η κατάργηση των εργασιακών και κοινωνικών δικαιωμάτων τους είναι απόρροια του κοινωνικού συστήματος μέσα στο οποίο ζουν.

Το σύνθημα “Χωρίς εσένα γρανάζι δε γυρνά, εργάτη μπορείς χωρίς αφεντικά” που ακούγεται στους δρόμους του αγώνα μπορεί να θεωρηθεί σαν πρώτο σκαλοπάτι για τη διεκδίκηση του κόσμου ολόκληρου. Του κόσμου που ανήκει σ' αυτούς που τον δημιουργούν. 

8march3 DIOTI

irini agapi DIOTI

         Μόλις μισός αιώνας πέρασε από το 1950, τότε που ο Δαλάι Λάμα, ο πολιτικός ηγέτης του Θιβέτ αντιπροσώπευε στη γη τη ζωντανή ενσάρκωση της μορφής του ελέους του Βούδα. Θα παρατηρούσαμε ότι αυτά τα σχετικά πρόσφατα λόγια του “γκουρού” του Θιβέτ, δεν ήταν ιδιαίτερα... καινοτόμα. Κάτι παρόμοιο δεν διδάσκει εδώ και 2000 χρόνια και το “αγαπάτε αλλήλους”; Μήπως και με τον ένα ή τον άλλο τρόπο όλες οι θρησκείες για αγάπη μιλάνε; Όμως όχι μόνο δεν κατάφεραν τα κηρύγματα αγάπης να σταματήσουν τους πολέμους, αλλά η ιστορία μαρτυράει ότι ακόμη και οι κήρυκες της αγάπης, οι θρησκευτικοί ηγέτες ξεκίνησαν στο όνομα της αγάπης αιματηρούς πολέμους.
        Αν αγωνίζεται πραγματικά κανείς για τον τερματισμό των πολέμων θα πρέπει να ψάξει βαθειά για να βρει την αιτία των πολέμων, που δεν είναι άλλη από την προσπάθεια μιας χούφτας ανθρώπων να αυγατίσουν τον πλούτο που ιδιοποιήθηκαν παράνομα. Οι πολλοί, οι εργαζόμενοι είναι οι παραγωγοί του πλούτου της γης και οι λίγοι, τα αφεντικά, οι εκμεταλλευτές του ιδρώτα των πολλών, τον ιδιοποιούνται.
        Λίγα μόλις χρόνια είχαν περάσει από το τέλος του Β' παγκοσμίου πολέμου που δεδηλωμένα έγινε για το ξαναμοίρασμα των αγορών. Ο Δαλάι Λάμα δεν είχε καταλάβει τίποτα; Για τη μοιρασιά των ενεργειακών πηγών και των ενεργειακών δρόμων μαίνονται και οι ιμπεριαλιστικοί πόλεμοι στη γειτονιά μας και σήμερα. Οι προπαγανδιστές των απόψεών του δεν το βλέπουν αυτό; Άλλο που δεν θέλουν οι ιμπεριαλιστές να πιστέψουμε ότι τα κηρύγματα αγάπης μπορούν να σταματήσουν τους πολέμους, τη στιγμή που εκείνοι ετοιμάζουν νέους πολέμους για να αποκομίζουν οικονομικά οφέλη.
        Τα ευχολόγια αποκοιμίζουν, αδρανοποιούν τον άνθρωπο. Ουσιαστική αγάπη για τον άνθρωπο σημαίνει άρση της κοινωνικής αδικίας. Σημαίνει αγώνας του ανθρώπου για να σπάσει τα δεσμά του, να απελευθερωθεί από την εκμετάλλευση, να απαλλαγεί από το κοινωνικό σύστημα που στηρίζεται στην εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο. Αγάπη για τον άνθρωπο σημαίνει αγώνας για την ανατροπή του καπιταλισμού που θα έχει σαν επακόλουθό της την επί γης ειρήνη.

gynaika DIOTI

kleftis DIOTI

       Ο Μπέρτολ Μπρεχτ δεν έπαυε ούτε στιγμή να εκλαϊκεύει με τον πιο παραστατικό τρόπο την κοινωνική αδικία. Έκανε ότι μπορούσε για να νοιώθει στο πετσί του ακόμη και ο πιο ανίδεος, ότι η θεωρία της υπεραξίας του Καρλ Μαρξ δεν ήταν κάτι που αφορούσε τους οικονομολόγους αλλά η ερμηνεία της καθημερινής ζωής κάθε ανθρώπου, αφορούσε τα βάσανά τους, τα άλυτα προβλήματά τους. Καταλάβαινε , πως για να αλλάξει η ζωή προς το καλύτερο θα πρέπει καθένας χωριστά και όλοι μαζί να αντιληφθούν ότι η απλήρωτη εργασία που βάζει στην τσέπη του το αφεντικό δεν είναι τίποτα άλλο παρά η διαρκής κλοπή ενός μέρους του μόχθου, του ιδρώτα του εργαζόμενου. Πίσω από το μαθηματικό τύπο της υπεραξίας κρύβεται μια παράνομη πράξη, η κλοπή, που όχι μόνο δεν τιμωρείται από το νόμο αλλά προστατεύεται συνταγματικά σε κάθε καπιταλιστική χώρα.
        Για να μπει στο μυαλό κάθε ανθρώπου αυτή η αλήθεια, ο Μπρεχτ χρησιμοποίησε την εικόνα ενός πεινασμένου, που παίρνει τη μπουκιά από το στόμα ενός άλλου πεινασμένου. Την αντιπαραθέτει με την εικόνα του αφεντικού, δηλαδή ενός κλέφτη που δεν κλέβει επειδή έχει βιοποριστική ανάγκη αλλά για να αυγατίζει τα κέρδη του.
        Εξ ίσου παραστατικά σε άλλη προσπάθειά του πρόβαλε τη ληστεία σε μια τράπεζα με τη ληστεία που κάνει καθημερινά και με το νόμο η ίδια η τράπεζα (το τραπεζικό κεφάλαιο) με την εκμετάλλευση των καταθέσεων, που από οπουδήποτε και αν προέρχονται στη βάση τους είναι συσσωρευμένος καρπός του μόχθου των εργαζομένων.
        Μήπως αυτή η κλοπή δε βρίσκεται καθημερινά στο παρασκήνιο, όταν κι εμείς ακούμε νύχτα-μέρα από τα ΜΜΕ, ότι όλα όσα νομοθετούν οι κυβερνήσεις αποβλέπουν στην ανάκαμψη (αύξηση της κερδοφορίας) των επιχειρήσεων; Να πάει, λένε, καλά η επιχείρηση για να μην υπάρχει ανεργία, για να βρει δουλειά ο άνεργος και για “να φάει ψωμάκι” και ο εργαζόμενος; Χοντρό το ψέμα, διότι δεν είναι το αφεντικό που ταΐζει τον εργαζόμενο αλλά ο εργαζόμενος που ταΐζει το αφεντικό μέσω της υπεραξίας. Αλλά όταν από τη μέρα που θα ανοίξει ο άνθρωπος τα μάτια του το ακούει με όλους τους τρόπους και σε όλους τους τόνους, το ψέμα γίνεται βίωμα, τρόπος λειτουργίας του μυαλού. Χοντροκομμένο το αναποδογύρισμα της αλήθειας, αλλά όπως έλεγε και ο υπουργός προπαγάνδας της ναζιστικής Γερμανίας Γ. Γκέμπελς όσες περισσότερες φορές επαναλαμβάνεις ένα ψέμα τόσο πιο πιστευτό γίνεται. Φαντάσου όταν το ψέμα αυτό δεν είναι ένα απλό ψέμα αλλά τρόπος ζωής.

kathestos DIOTI

symferon DIOTI

        Δεν είναι και τόσο αυτονόητη η έκφραση του Μπέρτολ Μπρεχτ ότι τις πραγματικές επαναστάσεις τις κάνουν τα συμφέροντα εννοώντας τα συγκρουόμενα συμφέροντα και τις ανειρήνευτες αντιθέσεις ανάμεσα σε κοινωνικές ομάδες που κατέχουν διαφορετικές θέσεις μέσα στο κάθε σύστημα παραγωγής, απ αυτά που γνώρισε ο άνθρωπος στην ιστορική του εξέλιξη. Μέσα στις ταξικές κοινωνίες όλων των εποχών που στηρίζονταν στην ανισότητα και στην εκμετάλλευση των αδύνατων από τους δυνατούς, όποια ονομασία κι αν έφεραν αυτοί, ελεύθεροι- δούλοι, φεουδάρχες- δουλοπάροικοι, κεφαλαιοκράτες-εργάτες, ποτέ δε σταμάτησε η ταξική πάλη ανάμεσά τους, ποτέ δε σταμάτησαν οι συγκρούσεις και οι εξεγέρσεις. Κι αυτό γιατί οι αγώνες των καταπιεσμένων ήταν πάντα σφιχτά συνδεδεμένοι με την πορεία για την κατάκτηση της ανθρώπινης ελευθερίας. Αυτή η άποψη μπορεί να σοκάρει αρκετούς διότι διαρκώς ακούμε πως σπουδαίες ηγετικές φυσιογνωμίες δημιουργούν τα μεγάλα ιστορικά γεγονότα και οι μάζες κάτω από την επήρεια ενός ενθουσιασμού ακολουθούν τους γενναίους ηγέτες, που οδηγούν την κοινωνία μπροστά. Μας διδάσκουν πως ένας Σπάρτακος ξεσήκωσε στην αρχαία Ρώμη τους δούλους να επαναστατήσουν , πως η Γαλλική επανάσταση ήταν έργο σπουδαίων προσωπικοτήτων όπως του Νταντόν, του Ροβεσπιέρου, του Μαρά και πως η επανάσταση του 21 στηρίχθηκε στις μεγάλες στρατηγικές φυσιογνωμίες ενός Κολοκοτρώνη ή ενός Καραΐσκάκη.
        Εύπεπτη και βολική αυτή η αντίληψη, αλλά αίρεται αν σκεφτούμε ότι πριν από κάθε πραγματική επανάσταση υπήρχαν εκρηκτικά κοινωνικά προβλήματα που έπρεπε να λυθούν. Στην αρχαιότητα οι δούλοι δεν θεωρούνταν άνθρωποι όπως οι ελεύθεροι αλλά αντικείμενα (res), εργαλεία. Ενώ οι δούλοι παρήγαγαν κυρίως τον πλούτο, τον καρπό της εργασίας τους τον καρπωνόταν μια μειοψηφία, η άρχουσα τάξη της εποχής εκείνης. Οι δούλοι στην αρχαιότητα είχαν ακριβώς αντίθετο συμφέρον και γι αυτό πραγματοποίησαν πάνω από 1200 επαναστάσεις. Κάτι αντίστοιχο έγινε και με την αστική επανάσταση. Η νεοεμφανισθείσα τότε τάξη των αστών ζητούσε εργατικά χέρια κι αυτά τα είχε στη δούλεψή της η τάξη των φεουδαρχών. Είχε λοιπόν οικονομικό συμφέρον τότε η αστική τάξη να πάρει την εξουσία και οι δουλοπάροικοι είχαν επίσης συμφέρον να ξεφύγουν από τη σκλαβιά του φεουδάρχη πέφτοντας όμως έτσι οι ίδιοι από τη μια σκλαβιά στην άλλη, καθώςδεν είχαν ωριμάσει ακόμα οι συνθήκες που θα τους επέτρεπαν να γνωρίζουν ότι πίσω από τις κοινωνικές επαναστάσεις βρίσκεται η αδυσώπητη πάλη των τάξεων.
        Τις σοσιαλιστικές επαναστάσεις του 20ου αιώνα τις καθόριζε το συμφέρον της εργατικής τάξης να καταργήσει τόσο την τάξη των κεφαλαιοκρατών, όσο και την κάθε μορφής εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο. Το ότι η πρωτόγνωρη και συνειδητή αυτή πορεία διεκόπη από την παλινόρθωση του καπιταλισμού στις πρώην σοσιαλιστικές χώρες οφείλεται σε πολλούς παράγοντες, που εξακολουθούν να μελετώνται ώστε να αντληθούν τα απαραίτητα διδάγματα για την επόμενη επανάσταση, που κι αυτή θα πραγματοποιηθεί για λόγους συμφέροντος, ως αποτέλεσμα της ύπαρξης σχέσεων κυριαρχίας και υποταγής, της ιδιοποίησης όχι μόνο της εργασίας αλλά και της βούλησης των πολλών από τους λίγους. Η εργατική τάξη, που δέχεται στις πλάτες της την πιο σκληρή εκμετάλλευση έχει για χίλιους δυο λόγους συμφέρον να πάρει πίσω την κλεμμένη της βούληση και μέσα σε συνθήκες αντικειμενικά υπερώριμες πλέον να κάνει την επανάσταση για λογαριασμό της και να πάρει την πολιτική και οικονομική εξουσία στα δικά της χέρια.

koinon epanast DIOTI

Είναι η μετάβαση της κοινωνίας από μια βαθμίδα σε μια νέα ποιοτικά ανώτερη βαθμίδα. Σαν πρώτη κοινωνική αλλαγή αυτού του είδους θεωρείται η μετάβαση από την πρωτόγονη πατριαρχική κοινωνία στη δουλοκτητική. Η επόμενη επαναστατική αλλαγή είναι η μετάβαση από τη δουλοκτητική κοινωνία στη φεουδαρχία. Η τρίτη κοινωνική επανάσταση είναι η μετάβαση από τη φεουδαρχία στον καπιταλισμό.

Τέταρτη και τελευταία κοινωνική επανάσταση είναι η σοσιαλιστική, η οποία διαφέρει ποιοτικά από όλες τις προηγούμενες διότι οι τρεις πρώτες κοινωνικές επαναστάσεις είχαν ένα κοινό βασικό χαρακτηριστικό: το παλιό εκμεταλλευτικό κοινωνικό σύστημα το αντικαθιστούσε ένα νέο, επίσης εκμεταλλευτικό. Στις τρεις αυτές κοινωνικές επαναστάσεις ο λαός επαναστατούσε για λογαριασμό μιας νέας άρχουσας τάξης και όχι για να καταλάβει ο ίδιος την εξουσία.

Στην τέταρτη και τελευταία η κοινωνική αλλαγή, η μετάβαση από τον καπιταλισμό στο σοσιαλισμό εξασφαλίζει την κατάργηση κάθε μορφής εκμετάλλευσης. Τα μέσα παραγωγής κοινωνικοποιούνται και λειτουργούν προς όφελος όλης της κοινωνίας.

Στο σοσιαλισμό, που δεν υπάρχουν ανταγωνιστικές τάξεις εξακολουθούν να υπάρχουν αντιθέσεις αλλά αυτές δεν έχουν ανταγωνιστικό χαρακτήρα. Για το λόγο αυτό η μετάβαση από το σοσιαλισμό στον κομμουνισμό πραγματοποιείται εξελικτικά, από το σύνολο της κοινωνίας.

 

Διαβάστε επίσης:ε

Εξέλιξη και Επανάσταση

Σοσιαλιστική Επανάσταση

idealism DIOTI

        Γιατί ο Μπρεχτ εναντιώνεται στον ιδεαλισμό με τόσο κατηγορηματικό τρόπο; Συχνά μπαίνει το ερώτημα Είναι κακό να είναι κανείς ιδεαλιστής;


        Για να μην υπάρχει καμία σύγχυση στο μυαλό μας ας ξεκαθαρίσουμε πως δεν είναι σωστό να συγχέουμε τον ιδεολόγο με τον ιδεαλιστή. Με δυο λόγια:Ένας Ιδεολόγος μπορεί να είναι ιδεαλιστής, δηλαδή να πιστεύει στον ιδεαλισμό, που υποστηρίζει ότι το πρωταρχικό στοιχείο του κόσμου είναι το πνεύμα και η ύλη παράγεται από το πνεύμα. Ένας ιδεολόγος όμως μπορεί να είναι και υλιστής, δηλαδή να ξεκινά ότι ξεκινά από την άποψη ότι η ύλη είναι το μοναδικό θεμέλιο του κόσμου. Αυτές οι δύο κατηγορίες της φιλοσοφίας μπορεί να φαίνεται ότι είναι μόνο καθαρά θεωρητικά κατασκευάσματα, αλλά στην πραγματικότητα αφορούν τη στάση των ανθρώπων τόσο απέναντι στη ζωή συνολικά, όσο και απέναντι στα καθημερινά προβλήματα.


        Κι εδώ δίνουμε το λόγο στον Μπρεχτ που δηλώνει πως ο πιο σημαντικός λόγος που όχι μόνο δεν αντέχουμε αλλά πρέπει και να πολεμάμε τον ιδεαλισμό είναι πως ο ιδεαλισμός εμποδίζει την αλλαγή των ανυπόφορων ανθρώπινων σχέσεων. Από τον Πλάτωνα μέχρι τον Χέγκελ και τους λοιπούς ιδεαλιστές φιλοσόφους η αντίληψη ότι το πνεύμα γεννά και καθοδηγεί το μέλλον του κόσμου αποτελεί τη βάση της κοινωνικής διαίρεσης στους άριστους του πνεύματος που πρέπει να κυβερνούν τους υπόλοιπους. Αντίθετα, η υλιστική αντίληψη, έτσι όπως διαμορφώθηκε από τον Μαρξ αποκαλύπτει την αλήθεια της εκμετάλλευσης των πολλών από τους “άριστους” και κατά συνέπεια της αναγκαιότητας της πάλης των τάξεων. Η αποδοχή δηλαδή της εκμετάλλευσης ανθρώπου από άνθρωπο είναι αυτό που στην πράξη χαρακτηρίζει τον ιδεαλισμό, ενώ αντίθετα, η διαλεκτική υλιστική θεωρία υποστηρίζει την κατάργηση της εκμετάλλευσης ανθρώπου από άνθρωπο.

Η γνώση είναι δύναμη,

όταν δραπετεύει από τον έλεγχο της αστικής τάξης,

διότι η αστική τάξη παρέχει γνώση-εμπόρευμα κατάλληλο για εκμετάλλευση.

 

gnosi DIOTI

diagnosi DIOTI

 

ypodoulosi DIOTI

sklavia DIOTI

 

        Είμαστε ελεύθεροι; Ακόμα και στις συζητήσεις στο καφενείο ακούμε να λένε πως μόλις διώξαμε τους Γερμανούς το 1944 ήρθαν οι Αγγλοαμερικάνοι. Εδώ και μερικές δεκαετίες μας ξεζουμίζουν μαζί με αυτούς και οι χώρες-τοκογλύφοι της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Προσθέτοντας και τους ντόπιους Επιχειρηματικούς Ομίλους κλείνει ο κύκλος αυτών που εκμεταλλεύονται την εργασία μας.

        Κι εμείς τι νοιώθουμε; τι σκεφτόμαστε; τι λέμε; Αποδεχόμαστε το ρόλο του σκλάβου του 21ου αιώνα; Συνειδητοποιούμε ότι δεν είμαστε πραγματικά ελεύθεροι και ότι αιτία των δεινών μας είναι η αποδοχή του κοινωνικού μας συστήματος, του καπιταλισμού;

        Η πλειοψηφία του λαού εξακολουθεί να θεωρεί ότι η τεράστια οικονομική ανισότητα και εξαθλίωση της ζωής όλο και περισσότερων ανθρώπων είναι φυσική συνέπεια της αξιοκρατίας, της ελευθερίας του ανθρώπου να κάνει τις δικές του επιλογές.. Δεν έχει γίνει ακόμη αντιληπτό ότι η μόνη επιλογή που υπάρχει για τους ανθρώπους του λαού είναι η επιλογή της αλυσίδας που τους κρατάει δεμένους στο άρμα της εκμετάλλευσης. Δεν έχουμε συνειδητοποιήσει ότι στις ταξικές κοινωνίες ελεύθεροι είναι μόνο αυτοί που έχουν στα χέρια τους τα μέσα παραγωγής. Όπως στο δουλοκτητικό σύστημα ελεύθεροι ήταν μόνο οι δουλοκτήτες και στη φεουδαρχία μόνο οι τσιφλικάδες, έτσι και στον καπιταλισμό ελεύθεροι είναι μόνο οι κεφαλαιοκράτες. Θεωρούμε αφύσικο το πιο φυσικό στην ουσία πράγμα, το τσάκισμα της αλυσίδας που μας κρατάει δεσμώτες του κεφαλαίου.

kefalaio DIOTI

«To όνομά του και το έργο του θα ζήσουν στους αιώνες!»

«Οι φιλόσοφοι μονάχα εξηγούσαν με διάφορους τρόπους τον κόσμο, το ζήτημα, όμως, είναι να τον αλλάξουμε».
ΚΑΡΛ ΜΑΡΞ : «Θέσεις για τον Φόυερμπαχ».

***
        Σαν σήμερα, το 1818, γεννήθηκε στην πόλη Τριρ της Πρωσίας ο Καρλ Μαρξ . Αφού τέλειωσε το γυμνάσιο, ο Μαρξ πήγε στο Πανεπιστήμιο, στην αρχή στη Βόννη και έπειτα στο Βερολίνο όπου σπούδασε νομικά, προπαντός όμως ιστορία και φιλοσοφία. Τέλειωσε το Πανεπιστήμιο το 1841 με τη διδακτορική διατριβή για τη φιλοσοφία του Επίκουρου.
Με τον Φρίντριχ Ενγκελς συνδέθηκε το Σεπτέμβρη του 1844 στο Παρίσι, που από τότε έγινε ο πιο στενός του φίλος. Μαζί πήραν ενεργότατο μέρος στην τοτινή κοχλάζουσα ζωή των επαναστατικών ομάδων του Παρισιού (ιδιαίτερη σημασία είχε η θεωρία του Προυντόν, που ο Μαρξ την καταπολέμησε αποφασιστικά στην «Αθλιότητα της Φιλοσοφίας» το 1847) και επεξεργάστηκαν - παλεύοντας επίμονα ενάντια στις διάφορες θεωρίες του μικροαστικού σοσιαλισμού - τη θεωρία και την τακτική του επαναστατικού προλεταριακού σοσιαλισμού - κομμουνισμού. Το 1845, ύστερα από επιμονή της πρωσικής κυβέρνησης, ο Μαρξ απελάθηκε από το Παρίσι σαν επικίνδυνος επαναστάτης και πήγε στις Βρυξέλλες. Την άνοιξη του 1847, οι Μαρξ και Ενγκελς προσχώρησαν στην «Ενωση των Κομμουνιστών» και πήραν μέρος στο II Συνέδριό της (Νοέμβρης 1847 στο Λονδίνο), όπου έπαιξαν εξέχοντα ρόλο. Με εντολή του Συνεδρίου συνέταξαν και το περίφημο «Μανιφέστο του Κομμουνιστικού Κόμματος», που εκδόθηκε το Φλεβάρη του 1848. Στο έργο αυτό εκτίθεται με μεγαλοφυή σαφήνεια και διαύγεια η νέα κοσμοαντίληψη, ο συνεπής υλισμός που αγκαλιάζει και την περιοχή της κοινωνικής ζωής, η διαλεκτική σαν η πιο ολόπλευρη και η πιο βαθιά διδασκαλία της εξέλιξης, η θεωρία της ταξικής πάλης και ο κοσμοϊστορικός επαναστατικός ρόλος του προλεταριάτου, του δημιουργού της νέας, της κομμουνιστικής κοινωνίας, με κινητήριο μοχλό την ταξική πάλη, αφού «όλη η ως τώρα ιστορία των κοινωνιών, είναι ιστορία της ταξικής πάλης». («Μανιφέστο του Κομμουνιστικού Κόμματος»).

        Ο ίδιος, βεβαίως, έλεγε ότι δεν ανακάλυψε αυτός την ταξική πάλη.
«Ο,τι καινούριο έκανα εγώ, λέει ο Μαρξ , ήταν για να αποδείξω:
1. Οτι η ύπαρξη των τάξεων συνδέεται απλώς με ορισμένες φάσεις ανάπτυξης της παραγωγής.
2. Οτι η ταξική πάλη οδηγεί αναγκαστικά στη δικτατορία του προλεταριάτου.
3. Οτι η ίδια αυτή η δικτατορία αποτελεί μονάχα το πέρασμα στην κατάργηση όλων των τάξεων και σε μια αταξική κοινωνία». (Κ. Μαρξ - Φρ. Ενγκελς, «Διαλεχτά Εργα», τόμ. 1, σελ. 530).

Η νέα θεωρία

        Η νέα θεωρία επιβεβαιώθηκε περίλαμπρα από την πορεία των επαναστατικών γεγονότων του 1848 - 1849, όπως επιβεβαιώθηκε αργότερα και απ' όλα τα προλεταριακά και δημοκρατικά κινήματα όλων των χωρών του κόσμου. Με τη νίκη της αντεπανάστασης, ο Μαρξ παραπέμφθηκε σε δίκη και κατόπιν απελάθηκε από τη Γερμανία (16 Μάη 1849). Αρχικά, πήγε στο Παρίσι. Απελάθηκε όμως και από κει και πήγε στο Λονδίνο, όπου έμεινε έως το τέλος της ζωής του. Από εκεί ο Μαρξ διεξήγε αμείλικτο πόλεμο εναντίον των θεωριών και των ρευμάτων του μικροαστικού και γενικότερα του μη προλεταριακού σοσιαλισμού που κυριαρχούσαν τότε. Σε μια σειρά από ιστορικές εργασίες επεξεργάστηκε την υλιστική του θεωρία, αφιερώνοντας τις δυνάμεις του κυρίως στη μελέτη της Πολιτικής Οικονομίας. Την επιστήμη αυτή ο Μαρξ την επαναστατικοποίησε στα έργα του «Η κριτική της πολιτικής οικονομίας» (1859) και «Το Κεφάλαιο» (τ. 1, 1867).
Ο μαρξισμός ήταν ιστορική αναγκαιότητα της εποχής του καπιταλισμού. «Ολη η μεγαλοφυία του Μαρξ - έλεγε ο Λένιν - βρίσκεται στο ότι έδωσε απαντήσεις στα ερωτήματα που είχε ήδη θέσει η πρωτοπόρα σκέψη της ανθρωπότητας. Η διδασκαλία του γεννήθηκε σαν κατευθείαν κι άμεση συνέχιση της διδασκαλίας των πιο μεγάλων εκπροσώπων της φιλοσοφίας, της πολιτικής οικονομίας και του σοσιαλισμού» (Λένιν: «Για τον Καρλ Μαρξ και τη θεωρία του»).
«Ο Μαρξ ανακάλυψε επίσης τον ειδικό νόμο κίνησης του σημερινού κεφαλαιοκρατικού τρόπου παραγωγής και της αστικής κοινωνίας που προέρχεται απ' αυτόν. Με την ανακάλυψη της υπεραξίας, φωτίστηκαν μεμιάς όλα, ενώ όλες οι προηγούμενες έρευνες, τόσο των αστών οικονομολόγων, όσο και των σοσιαλιστών κριτικών, είχαν πλανηθεί στο σκοτάδι» (Κ. Μαρξ - Φρ. Ενγκελς, «Διαλεχτά Εργα», Εκδόσεις «Γνώση», τόμ. 2, σελ. 187 - 189).

Ο Μαρξ και η Διεθνής


        Το 1864 ιδρύθηκε στο Λονδίνο η Ι Διεθνής, η «Διεθνής ένωση των εργατών». Ο Μαρξ ήταν η ψυχή αυτής της οργάνωσης, ήταν εκείνος που έγραψε την πρώτη «Διακήρυξή» της, καθώς και μια σειρά αποφάσεις, δηλώσεις και διακηρύξεις της. Ο Μαρξ , συνενώνοντας το εργατικό κίνημα των διαφόρων χωρών, σφυρηλάτησε μια ενιαία τακτική της προλεταριακής πάλης της εργατικής τάξης των διαφόρων χωρών. Υστερα από την ήττα της Κομμούνας του Παρισιού («Ο εμφύλιος πόλεμος στη Γαλλία του 1871») και ύστερα από τη διάσπαση της Διεθνούς από τους μπακουνιστές, έγινε αδύνατη η παραμονή της Διεθνούς στην Ευρώπη. Ετσι, μετά το συνέδριο της Διεθνούς στη Χάγη (1872) ο Μαρξ εξασφάλισε τη μεταφορά του Γενικού Συμβουλίου της Διεθνούς στη Νέα Υόρκη. Η Διεθνής εκπλήρωσε έτσι τη διεθνή της αποστολή και παραχώρησε τη θέση της σε μια εποχή απροσμέτρητα πιο μεγάλης ανόδου του εργατικού κινήματος σε όλες τις χώρες του κόσμου, συγκεκριμένα στην εποχή της ανάπτυξής του σε πλάτος, στην εποχή της δημιουργίας μαζικών σοσιαλιστικών εργατικών κομμάτων στο πλαίσιο κάθε εθνικού κράτους. Η εντατική δράση στη Διεθνή και η ακόμη πιο εντατική απασχόληση του Μαρξ υπέσκαψαν οριστικά την υγεία του. Πέθανε στις 14 Μάρτη 1883 στο Λονδίνο. «To όνομά του και το έργο του θα ζήσουν στους αιώνες!», είχε πει ο Φρίντριχ Ενγκελς στο λόγο του πάνω στον τάφο του Μαρξ , στις 18 Μάρτη 1883. Και επιβεβαιώθηκε.

 

Αναδημοσίευση από το Ριζοσπάστη 5 Μάη 2015

anypakoi DIOTI

plato DIOTI

        Στην εποχή των Μνημονίων που οι άνθρωποι του λαού δέχονται το ένα πλήγμα μετά το άλλο, που βλέπουν τη ζωή τους να χειροτερεύει αναρωτιέται κανείς αν είναι δυνατόν να ισχύει το ρητό του Πλάτωνα “Καλύτερα να σε αδικούν παρά να αδικείς”. Αναρωτιόμαστε πως είναι δυνατό να αποδέχεται σήμερα κανείς τη διαιώνιση της φοροεισπρακτικής αδικίας, της αδικίας των ατέλειωτων μειώσεων σε μισθούς και συντάξεις, να προσπαθεί να βρει δουλειά και να μη βρίσκει, να θέλει να ζήσει με αξιοπρέπεια και να μη μπορεί;
        Τι είχε λοιπόν στο μυαλό του ο κατ΄ εξοχήν αντιδημοκρατικός και θεωρητικός της ολιγαρχίας αρχαίος φιλόσοφος, που με τις αριστοκρατικές και ιδεαλιστικές του αντιλήψεις προσπάθησε να πείσει την τότε ανθρωπότητα, ότι οι άνθρωποι δε γεννιούνται ίσοι αλλά χωρίζονται σε λίγους προικισμένους και σοφούς και σε πολλούς κατώτερους, ανεπίδεκτους παιδείας και ευγένειας κι ότι αυτοί οι τελευταίοι λόγω της πνευματικής τους αναπηρίας δεν μπορούν να κυβερνηθούν παρά μόνο με το φόβο και τη βία από τους “ελέω θεού” σοφούς; Προφανώς αυτή η ρήση- παραίνεση της μετ΄ επαίνων αποδοχής της αδικίας, δε θα είχε να κάνει με τους προνομιούχους, με τους φιλόσοφους κυβερνήτες, με τους υπερέχοντες σύμφωνα με την πλατωνική ηθική “κατά την αρετήν και την πολιτικήν μεγαλοφυΐαν”. Θα αφορούσε αποκλειστικά και θα μπορούσε να βρει εφαρμογή μόνο στον “χύδην” όχλο και στους δούλους, που έτσι κι αλλιώς για τον Πλάτωνα δεν είχαν ανθρώπινη ιδιότητα. Γι αυτούς τους φτωχούς και ταπεινούς δε θα μπορούσε να υπάρχει άλλη επιλογή από το να υπακούουν και να αδικούνται. Κι έπρεπε να χαίρονται μάλιστα που αδικούνται γιατί διαφορετικά πώς θα διασφαλιζόταν η υποταγή των πολλών στους λίγους και η εξασφάλιση της σταθερότητας της ιεραρχημένης σε κοινωνικές τάξεις ιδανικής πολιτείας, που ονειρευόταν ο Πλάτωνας; Όνειρο, που δεν κατόρθωσε να κάνει πράξη. Πράγματι αυτά τα πολιτικά του ιδεώδη για το ιδανικό κράτος των ολίγων, της αριστοκρατίας του πνεύματος, όπως περιέχονται κύρια στους διαλόγους του “Πολιτεία” και “ Νόμοι”, ο Πλάτωνας αν και προσπάθησε, δεν μπόρεσε να τα εφαρμόσει. Οι ιδέες του όμως επιβίωσαν και αξιοποιήθηκαν απ όλους όσους προσπάθησαν με όπλο την ιδεαλιστική φιλοσοφία να υψώσουν τείχη και εμπόδια στο δρόμο για την ελευθερία και την ευτυχία του ανθρώπου.
        Πέρασαν αιώνες από τότε και εμφανίζεται ο χριστιανισμός, μια νέα θρησκεία που διδάσκει ότι οι άνθρωποι δεν πρέπει να νοιάζονται για την επίγεια ζωή που είναι πρόσκαιρη αλλά να κάνουν ότι μπορούν για να κερδίσουν τη βασιλεία των ουρανών γιατί η λύτρωση υπάρχει στον Ουρανό μετά θάνατο και όχι πάνω στη γη μέσα στη μάχη της ζωής. Λέει ακόμα ότι αν κάποιος τους χτυπά στο ένα μάγουλο, αυτοί πρέπει να στρέφουν και το άλλο. Να αποδέχονται δηλαδή την κάθε σε βάρος τους αδικία σαν... εισιτήριο για την είσοδό τους στον Παράδεισο. Κι αυτό δεν είναι κάτι νέο. Είναι η παλιά αντιδραστική αντίληψη του Πλάτωνα, που θεωρητικοποιούσε την υπακοή και την αποδοχή της αδικίας, ξαναζεσταμένη στην χριστιανική κατήχηση. Ο πλατωνισμός, ο νεοπλατωνισμός, ο ύστερος στωικισμός και άλλα παρόμοια ιδεαλιστικά ρεύματα αφού αναμείχθηκαν με ιουδαϊκές δοξασίες χρησιμοποιήθηκαν από τους Καππαδόκες πατέρες της εκκλησίας για να διαμορφώσουν ιδεολογικά το ηθικό και πνευματικό περιεχόμενο της χριστιανικής θεολογικής σκέψης και του χριστιανικού δόγματος.
        Έτσι λοιπόν φτάνουμε στον 21ο αιώνα, όπου τα πιο αντιδραστικά ρητά όχι μόνο διδάσκονται στα σχολεία αλλά διαδίδονται και στο διαδίκτυο με σκοπό τον παροπλισμό και την αδρανοποίηση των ανθρώπων του λαού, την υποταγή τους στην καπιταλιστική εκμετάλλευση. Έτσι οι καπιταλιστές τους ρουφάνε το αίμα και τους πουλάνε τον παράδεισο, ενώ αυτοί με το χαμόγελο στα χείλη... βιώνουν την επίγεια κόλαση.

 

Γιατί οι τρομοκράτες πρώτα δημιουργούν

και μετά ποντάρουν στο φόβο μας;

Πως μπορούμε να νικήσουμε το φόβο;

fovos4 DIOTI

ergasia DIOTI

        Στην εποχή της ραγδαίας εκμηχάνισης της εργασίας και με αφορμή την κυκλοφορία δημοσιευμάτων, πως ο άνθρωπος θα πάψει μια μέρα να εργάζεται και όλα θα γίνονται με το πάτημα ενός κουμπιού, ο Μπέρτολ Μπρεχτ έβαλε με μια φράση τα πράγματα στη θέση τους. Ανέτρεψε την άποψη ότι σκοπός του ανθρώπου είναι η εξάλειψη της εργασίας αναφερόμενος μάλιστα χιουμοριστικά σε κείνους που ονειρεύονται ...να βγουν στη σύνταξη “για να μη κάνουν τίποτα”.

        Γνωρίζοντας πως η εργασία είναι το χαρακτηριστικό που ξεχωρίζει τον άνθρωπο από όλα τα άλλα όντα του ζωικού βασιλείου, θεωρεί ότι η εργασία είναι ανθρώπινη ανάγκη. Μιλάει ξεκάθαρα για το στάδιο της μελλοντικής κοινωνίας, του κομμουνισμού, όπου ο καθένας θα εργάζεται για να προσφέρει στην κοινωνία ανάλογα με τις δυνατότητές του και θα αμείβεται ανάλογα με τις ανάγκες του. Υποστηρίζει τη μαρξιστική άποψη, ότι η εργασία θα εξελιχθεί σε αυτοσκοπό, δηλαδή, ότι ο άνθρωπος, αφού ανατρέψει τον καπιταλισμό, που αποτελεί τροχοπέδη για την κοινωνία, θα εργάζεται, επειδή θα έχει εσωτερική ανάγκη να κάνει δημιουργική εργασία. Για να φτάσει όμως σ' αυτό το επίπεδο ο άνθρωπος θα πρέπει να αποκτήσει υψηλή κοινωνική συνείδηση. Υπάρχουν βέβαια και σήμερα άνθρωποι που διαθέτουν υψηλό βαθμό κοινωνικής συνείδησης και η εργασία γι αυτούς είναι αυτοσκοπός. Είναι αυτοί που λέμε ότι... “έρχονται από το μέλλον”, δηλαδή αποτελούν τη μαγιά για τη δημιουργία του νέου τύπου ανθρώπου.

Είναι αδύνατο να λύσουμε το πρόβλημα

αν δεν καταλάβουμε πριν από όλα τι είναι κράτος

και το ρόλο που παίζει το κράτος στην κοινωνία.

kratos1 DIOTI

dikaio DIOTI

 

ΔΙΚΑΙΟ ΚΑΙ ΣΥΜΦΕΡΟΝ

        Οι άνθρωποι του λαού έχουν μέσα τους ένα αίσθημα δικαίου. Δεν καταλαβαίνουν όμως ότι αυτό το δίκαιο δεν το καθορίζει καθένας χωριστά αλλά οι κοινωνικές σχέσεις που επικρατούν σε κάθε εποχή. Άλλο είναι το δίκιο του αφεντικού, που έχει συμφέρον να δουλεύουν οι υπάλληλοί του όσο γίνεται περισσότερο και να πληρώνονται όσο γίνεται λιγότερο, ώστε να αυγατίζει τα κέρδη του και εντελώς αντίθετο είναι το δίκιο του εργαζόμενου, που έχει συμφέρον να αμείβεται όσο γίνεται καλύτερα για να καλύψει τις προσωπικές του ανάγκες, τις ανάγκες της οικογένειάς του και επιπλέον να του μείνει χρόνος για να αναπληρώσει τις δυνάμεις που κατανάλωσε και να απολαύσει τα υλικά και πνευματικά που ο ίδιος παρήγαγε.
        Βλέπουμε λοιπόν πως το δίκιο και το συμφέρον διαφέρουν από άτομο σε άτομο ανάλογα με τη θέση που έχει ο καθένας στην παραγωγική διαδικασία. Οι εργαζόμενοι, αυτοί που παράγουν όλο το πλούτο στη γη, αποτελούν τη συντριπτική πλειοψηφία του λαού. Μια ασήμαντη μειοψηφία όμως κατέχει τον πλούτο που παράγουν. Δίκαιο και συμφέρον λοιπόν για τους εργαζόμενους είναι να γίνουν οι ίδιοι ιδιοκτήτες του πλούτου που παράγουν κι αυτό μπορεί να γίνει μόνο αν πάρουν οι ίδιοι την οικονομική και πολιτική εξουσία στα χέρια τους.

        Πέρα όμως από την απόρριψη του ρητού που κυκλοφορεί αποσπασματικά στο διαδίκτυο πρέπει να επισημάνουμε ότι το αρχαίο κείμενο έχει ως εξής: “..Και το Κλέωνος το αυτό δίκιον και ξύμφορον της τιμωρίας ουχ ευρίσκεται εν αυτώ δυνατόν ον άμα γίγνεσθαι.” Θουκιδίδου Ιστορίαι (3.46.1- 3.47.5) Δηλαδή, δεν είναι δυνατόν, όπως υποστηρίζει ο Κλέων η θανατική ποινή να είναι ταυτόχρονα και δίκαιη και συμφέρουσα.
         Η συγκεκριμένη πρόταση αποτελούσε την κατάληξη μιας σειράς συλλογισμών, που απαντούσαν στον ισχυρό άνδρα της Αθήνας Κλέωνα, ο οποίος ζητούσε να ισχύσει η αρχική απόφαση των Αθηναίων να θανατώσουν όλους τους ενήλικες άνδρες της Μυτιλήνης και να πουλήσουν δούλους τις γυναίκες και τα παιδιά.. Η Μυτιλήνη το 428 π.Χ είχε αποστατήσει από την Αθηναϊκή συμμαχία και οι Αθηναίοι στην εκκλησία του δήμου συζητούσαν την τιμωρία που θα τους επέβαλλαν.

 

Για ποιο λόγο δε μπορεί να οικοδομηθεί ο σοσιαλισμός αν δεν

καταστραφούν οι δομές του σάπιου καπιταλιστικού συστήματος;

ΕΝΗΜΕΡΩΘΕΙΤΕ

sokratis1 DIOTI

 

 

adynatisma DIOTI

Επηρεάζοντας το ΑΣΥΝΕΙΔΗΤΟ   ΜΑΣ

 

Επηρεάζουν τη σκέψη μας.

 

Ενημερωθείτε

eleftheri skepsi aoratos